ಚಿಕ್ಕೋಡಿ : ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ‘ವಾಲ್ಮೀಕ’ ಎಂದರೆ ಹುತ್ತ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾರಿಹೋಕರನ್ನು ದೋಚುತ್ತಾ, ಕೊಲೆ-ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರತ್ನಾಕರ, ಮುಂದೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದರು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಸಂಗ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಜೀವನದ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು ಮಹಾಕವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಕಥೆ ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಭೇಟಿಯಿಂದ ಬದಲಾದ ಬದುಕು!

ಪುರಾಣದ ಪ್ರಚಲಿತ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರತ್ನಾಕರನು ಕಾಡಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರನ್ನು ತಡೆದು, ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೋಚುತ್ತಿದ್ದನು. ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಕುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಆತ ಭಾವಿಸಿದ್ದನು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ದಿನ ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆತನಿಗೆ ಎದುರಾದರು. ಎಂದಿನಂತೆ ಅವರನ್ನು ದೋಚಲು ಮುಂದಾದ ರತ್ನಾಕರನಿಗೆ ನಾರದರು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ನೀನು ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಕಲು ಪಾಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ಆದರೆ ಆ ಪಾಪದ ಫಲವನ್ನು ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿ-ಮಕ್ಕಳೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆಯೇ?”

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ರತ್ನಾಕರನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟಿತು. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರಿಗಾಗಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ, ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಇತರರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೊಸ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು.

ಕುಟುಂಬದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ!

ನಾರದರು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ರತ್ನಾಕರನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದನೆಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಆತ, ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಕುಟುಂಬದವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಟುಂಬದವರು ತಮ್ಮ ಪಾಲನೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ರತ್ನಾಕರನದ್ದಾದರೂ, ಆತ ಮಾಡುವ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ತಾವು ಹೊಣೆಗಾರರಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

ಈ ಉತ್ತರ ರತ್ನಾಕರನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ತಾನೇ ಹೊಣೆಗಾರ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆತ ಅರಿತುಕೊಂಡನೆಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ದರೋಡೆಕೋರನಿಂದ ತಪಸ್ವಿಯವರೆಗೆ!

ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ರತ್ನಾಕರನು ಹಿಂಸೆಯ ಬದುಕನ್ನು ತೊರೆದು ತಪಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡನೆಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಆತ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

ಕೆಲವು ಪ್ರಚಲಿತ ಕಥನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆತ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಸುತ್ತ ಹುತ್ತ ಬೆಳೆಯಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ‘ವಾಲ್ಮೀಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರಿಂದ, ಹುತ್ತದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರತ್ನಾಕರನಿಗೆ ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿದೆ.

ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹೇಗೆ ಆದಿಕವಿಯಾದರು?

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರಿಗೆ ‘ಆದಿಕವಿ’ ಎಂಬ ಗೌರವ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರು ರಚಿಸಿದ ‘ರಾಮಾಯಣ’ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಜೀವನ, ಸೀತೆಯ ತ್ಯಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸಹೋದರ ಪ್ರೀತಿ, ಹನುಮಂತನ ಭಕ್ತಿ, ಭರತನ ನಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಕರ್ತವ್ಯ, ತ್ಯಾಗ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ವಿವಿಧ ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಭಾವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ನಾಟಕ, ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗಳ ಮೇಲೂ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.

ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜಯಂತಿಯ ಮಹತ್ವವೇನು?

ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅವರ ಜೀವನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಥೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಬದುಕು ಎಷ್ಟೇ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆತ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜ್ಞಾನ, ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಸಾರುವ ಸಂದೇಶ

ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

**ಮೊದಲನೆಯದು:** ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಾರದು.

**ಎರಡನೆಯದು:** ನಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ನಾವೇ ಹೊಣೆಗಾರರು. ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವ ಬದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಅರಿತು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಮೂರನೆಯದು: ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಡವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದೊಂದಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡಬಹುದು.

ದರೋಡೆಕೋರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರತ್ನಾಕರ, ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಹಿಂದಿನ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ವರದಿ :ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕೋಳಿ