ಅಥಣಿ : ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಾವಳಿಯ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಾಯಿಗಳ ಜೀವ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಕರಗಸ ಧರಿಸಿದ ನಾಯಿಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ರೈತರು ತಮ್ಮ ಸಾಕು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ "ಬೀರ", "ಜೂನಿ", "ಕೆಂದ" ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಂತೆ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲ; ಹೊಲ, ಹಟ್ಟಿ, ಕುರಿಹಿಂಡು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರ ಜೀವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಕಾವಲುಗಾರರು.

ಏನಿದು ಕರಗಸ?

ಕರಗಸ ಎನ್ನುವುದು ನಾಯಿಗಳ ಕೊರಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಮೊಳೆಯುಕ್ತ ಕಬ್ಬಿಣದ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ. ಚಿರತೆ, ತೋಳ, ಕರಡಿ ಮೊದಲಾದ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೊದಲು ನಾಯಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕರಗಸದ ಹರಿತವಾದ ಮೊಳೆಗಳು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಾಯಿಗೆ ಚುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ನಾಯಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ನಾಯಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಎದುರಾಳಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಹಿಂದಟ್ಟುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕುರಿಹಿಂಡಿನ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಕರು

ನೂರಾರು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಕುರಿಗಾಯಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕರಗಸ ಧರಿಸಿದ ನಾಯಿಗಳೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಭದ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದಾಗಲೂ ಈ ನಾಯಿಗಳು ಕುರಿಹಿಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕ ತಕ್ಷಣ ಜೋರಾಗಿ ಬೊಗಳಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಈ ನಾಯಿಗಳು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಿರತೆ, ತೋಳ ಅಥವಾ ಕರಡಿ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ಓಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.

ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟ

ನಾಯಿಗಳು ಬೊಗಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ರೈತರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವುದು, ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುವುದು, ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಹೋರಾಟ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ, ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ

ಕರಗಸ ಧರಿಸಿದ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಜೋಳ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಸಂಗಟಿ ಹಾಗೂ ಕುರಿಯ ಹಾಲಿನಂತಹ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕುರಿಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ರೈತರ ಅನುಭವ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮೌನ ಹೀರೋಗಳು

ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಟೊಮೆಟೊ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಹೂಕೋಸು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕುರಿಹಿಂಡನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡುವವರೆಗೆ ಈ ನಾಯಿಗಳು ದಿನರಾತ್ರಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಧೈರ್ಯ, ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ರೈತರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕರಗಸ ಧರಿಸಿದ ಈ ನಾಯಿಗಳು ಕೇವಲ ಕಾವಲುಗಾರರಲ್ಲ; ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮೌನ ಹೀರೋಗಳು. ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾಳಿಯ ನಡುವೆಯೂ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಾಯಿಗಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಈ ನಾಯಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಬದುಕು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಣ್ಮೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಜೀವನದ ಕಥೆಯಿದೆ.